🏆Giải nobel 2017 Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash & Michael W. Young 🇺🇸⏳Cơ chế sinh học điều khiển nhịp sinh học ngày – đêm

🏆 Giải Nobel Sinh lý học & Y học 2017 👨‍🔬 Jeffrey C. Hall – Michael Rosbash – Michael W. Young (🇺🇸) ⏳ Phát hiện cơ chế phân tử điều khiển nhịp sinh học ngày – đêm ( Circadian Rhythm ) 1️⃣ Bối cảnh khoa học trước khi có khám phá Từ hàng trăm năm trước, con người đã nhận thấy sinh vật có nhịp sinh học ~24 giờ (circadian rhythm): 🌿 Cây mimosa mở và đóng lá theo chu kỳ 24h ngay cả khi ở trong bóng tối. 🐦 Động vật có giờ ngủ – thức ổn định. 👤 Con người có chu kỳ ngủ, nhiệt độ cơ thể, hormone, huyết áp theo ngày đêm. Nhưng câu hỏi lớn vẫn chưa được giải đáp: ❓ “Đồng hồ sinh học trong cơ thể hoạt động bằng cơ chế nào?” Trước năm 1980, các nhà khoa học biết hiện tượng nhưng không biết cơ chế phân tử . 2️⃣ Khám phá gene “đồng hồ sinh học” đầu tiên Các nghiên cứu trên ruồi giấm (Drosophila) cho thấy: Có một gene điều khiển chu kỳ hoạt động 24h Gene này được đặt tên là period (per) Ba nhà khoa học Nobel đã: 🔬 1984 – Hall & Rosbash + Young → Phân lập và giải mã gene period Ge...

🌟 Các Chế Độ Ăn Đang Hot 2025 🌟

#️⃣ 🍽️ Chế Độ Ăn 🔍 Đặc Điểm Chính
1️⃣ 🥑 Keto Giàu chất béo, rất ít carb, thúc đẩy ketosis
2️⃣ 🥩 Carnivore Ăn chủ yếu thịt và sản phẩm động vật, loại bỏ thực vật
3️⃣ 🥦 Plant-Based Tập trung vào thực phẩm có nguồn gốc thực vật, ít hoặc không ăn thịt
4️⃣ 🍎 Intermittent Fasting (Nhịn ăn gián đoạn) Xen kẽ giữa thời gian ăn và nhịn ăn để tối ưu trao đổi chất
5️⃣ 🍚 Low-Carb Hạn chế tinh bột nhưng không loại bỏ hoàn toàn như Keto
6️⃣ 🥗 Mediterranean (Địa Trung Hải) Nhiều rau, dầu ô-liu, cá, hạn chế đồ chế biến sẵn
7️⃣ 🌾 Whole30 Loại bỏ thực phẩm chế biến, đường, ngũ cốc, sữa trong 30 ngày
8️⃣ 🫘 DASH Giảm muối, giàu rau, ngũ cốc nguyên cám, giúp kiểm soát huyết áp
9️⃣ 🌍 Flexitarian Chế độ ăn chay linh hoạt, vẫn có thể ăn thịt nhưng với lượng ít
🔟 🍵 Paleo Chế độ ăn kiểu nguyên thủy, tránh thực phẩm chế biến sẵn


Nhiều nền y học cổ đại đã đề cập đến chế độ ăn uống và dinh dưỡng như 01 yếu tố quan trọng trong việc duy trì sức khỏe và chữa bệnh. 

Dưới đây là 01 số quan điểm từ các nền y học lớn:

🏺 Hy Lạp & La Mã Cổ Đại

  • Hippocrates (460–370 TCN), cha đẻ của y học phương Tây, từng nói: “Hãy để thực phẩm là thuốc của bạn và thuốc là thực phẩm của bạn.”

  • Ông đề cao chế độ ăn cân bằng và khuyến nghị tránh thực phẩm quá nhiều dầu mỡ hoặc quá cay nóng.

🇨🇳 Y Học Cổ Truyền Trung Hoa (TCM)

  • Quan niệm về Âm - Dương và Ngũ Hành trong thực phẩm, đề xuất ăn uống cân bằng để duy trì khí huyết.

  • Một số chế độ ăn phổ biến:

    • Dưỡng sinh (ăn thực phẩm phù hợp với thể trạng)

    • Thực dưỡng (chú trọng thực phẩm tự nhiên, ít chế biến)

    • Ăn theo mùa (ví dụ: mùa đông ăn thực phẩm ấm nóng như gừng, quế)

🇮🇳 Y Học Ayurveda (Ấn Độ Cổ Đại)

  • Chia con người thành ba thể trạng (Dosha):

    • Vata (khí): Cần ăn thực phẩm ấm, giàu năng lượng.

    • Pitta (lửa): Cần ăn thực phẩm làm mát, tránh cay nóng.

    • Kapha (đất & nước): Nên ăn thực phẩm nhẹ, ít dầu mỡ.

  • Chế độ ăn uống Ayurveda nhấn mạnh đến thực phẩm tự nhiên, hạn chế thức ăn chế biến sẵn.

🏜️ Y Học Hồi Giáo Cổ Đại

  • Ibn Sina (Avicenna) (980–1037) đề xuất ăn uống điều độ để duy trì sức khỏe.

  • Chế độ ăn Sunnah (theo đạo Hồi) khuyến khích dùng chà là, mật ong, ô liu, sữa dê, và nhịn ăn định kỳ (tương tự Intermittent Fasting ngày nay).

Như vậy, dù không dùng các thuật ngữ như “Keto” hay “Địa Trung Hải”, các nền y học cổ đại đã có những nguyên tắc dinh dưỡng tương đồng với nhiều chế độ ăn hot hiện nay! 🚀

Made by AI

Nhận xét