🏆Giải nobel 2017 Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash & Michael W. Young 🇺🇸⏳Cơ chế sinh học điều khiển nhịp sinh học ngày – đêm

🏆 Giải Nobel Sinh lý học & Y học 2017 👨‍🔬 Jeffrey C. Hall – Michael Rosbash – Michael W. Young (🇺🇸) ⏳ Phát hiện cơ chế phân tử điều khiển nhịp sinh học ngày – đêm ( Circadian Rhythm ) 1️⃣ Bối cảnh khoa học trước khi có khám phá Từ hàng trăm năm trước, con người đã nhận thấy sinh vật có nhịp sinh học ~24 giờ (circadian rhythm): 🌿 Cây mimosa mở và đóng lá theo chu kỳ 24h ngay cả khi ở trong bóng tối. 🐦 Động vật có giờ ngủ – thức ổn định. 👤 Con người có chu kỳ ngủ, nhiệt độ cơ thể, hormone, huyết áp theo ngày đêm. Nhưng câu hỏi lớn vẫn chưa được giải đáp: ❓ “Đồng hồ sinh học trong cơ thể hoạt động bằng cơ chế nào?” Trước năm 1980, các nhà khoa học biết hiện tượng nhưng không biết cơ chế phân tử . 2️⃣ Khám phá gene “đồng hồ sinh học” đầu tiên Các nghiên cứu trên ruồi giấm (Drosophila) cho thấy: Có một gene điều khiển chu kỳ hoạt động 24h Gene này được đặt tên là period (per) Ba nhà khoa học Nobel đã: 🔬 1984 – Hall & Rosbash + Young → Phân lập và giải mã gene period Ge...

Loại thực phẩm hại thận

 Dưới đây là 01 số loại thực phẩm có thể gây hại cho thận nếu tiêu thụ quá mức:  


01. Thực phẩm giàu natri (muối)

   - Thức ăn nhanh, đồ chế biến sẵn (xúc xích, thịt nguội, đồ hộp)  

   - Đồ ăn mặn như dưa muối, cá khô, mắm, xì dầu (nước tương) 

   - Khoai tây chiên, snack mặn  


Tác hại: Gây tăng huyết áp, làm thận làm việc quá tải và tăng nguy cơ suy thận.  


02. Thực phẩm giàu protein động vật 

   - Thịt đỏ (bò, heo, cừu), nội tạng động vật  

   - Hải sản giàu purin (tôm, cua, ghẹ)  


Tác hại: Ăn quá nhiều protein khiến thận phải làm việc nặng hơn để đào thải ure và axit uric, tăng nguy cơ suy thận.  


03. Thực phẩm giàu kali(đặc biệt nguy hiểm cho người suy thận)

   - Chuối, cam, bơ, khoai lang, khoai tây, cà chua  (màu đỏ-vàng-cam)

   - Các loại hạt như hạnh nhân, hạt điều, óc chó  


Tác hại: Thận yếu không thể lọc hết kali, dễ gây rối loạn nhịp tim và nguy hiểm cho người suy thận.  


04. Thực phẩm giàu phốt pho

   - Sữa, phô mai, sữa chua  

   - Đồ uống có gas, nước tăng lực  

   - Các loại đậu, hạt, chocolate  


Tác hại: Phốt pho dư thừa gây loãng xương, tổn thương mạch máu và tăng nguy cơ suy thận.  


05. Đường và thực phẩm chế biến nhiều đường

   - Đồ uống có đường (nước ngọt, trà sữa)  

   - Bánh kẹo, socola, kem  


Tác hại: Dễ gây tiểu đường, béo phì – hai nguyên nhân hàng đầu gây suy thận.  


06. Rượu bia, nước uống có cồn

   - Rượu, bia, cocktail có cồn  


Tác hại: Làm mất nước, tăng huyết áp và gây tổn thương thận lâu dài.  


07. Cà phê và đồ uống chứa caffeine

   - Cà phê, trà đặc, nước tăng lực  


Tác hại: Caffeine làm tăng huyết áp tạm thời, nếu dùng quá mức có thể gây suy giảm chức năng thận.  


💡 Lời khuyên:  

- Giảm muối, đường, đạm động vật và thực phẩm chế biến sẵn.  

- Uống đủ nước, tránh rượu bia, nước ngọt có gas.  

- Kiểm tra sức khỏe thận định kỳ nếu có yếu tố nguy cơ (tiểu đường, cao huyết áp).


Made by AI

Nhận xét