Dưới đây là phần trình bày chi tiết về hai nhà khoa học Walter Hess và Antonio Egas Moniz – 02 người đã được trao Giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học năm 1949 vì những đóng góp tiên phong trong việc sử dụng phẫu thuật điều trị các rối loạn tâm thần:
🔬 📅 Năm: 1949
🎖 🏅 Giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học
👨🔬 Người nhận giải:
 |
| 🇨🇭 Walter Rudolf Hess (Thụy Sĩ) |
 |
| 🇵🇹 Antonio Egas Moniz (Bồ Đào Nha) |
🇵🇹 Antonio Egas Moniz (1874–1955)
🧠 Đóng góp: Khởi xướng phương pháp "lobotomy" (cắt thùy não) – một kỹ thuật phẫu thuật nhằm điều trị các bệnh tâm thần nặng.
📌 Chi tiết đóng góp:
-
Vào thập niên 1930, Moniz đã phát triển thủ thuật leucotomy (tiền thân của lobotomy), trong đó các dây thần kinh giữa thùy trán và phần còn lại của não bị cắt để làm gián đoạn các mạch thần kinh được cho là gây ra rối loạn tâm thần.
-
Phương pháp này đã được ứng dụng để điều trị tâm thần phân liệt, trầm cảm nặng, rối loạn lo âu,...
-
Đây là lần đầu tiên y học dùng can thiệp phẫu thuật thần kinh để điều trị bệnh tâm thần – một bước đi gây tranh cãi nhưng mang tính cách mạng tại thời điểm đó.
🇨🇭 Walter Rudolf Hess (1881–1973)
🧠 Đóng góp: Khám phá cấu trúc chức năng của vùng dưới đồi (hypothalamus) trong điều hòa cảm xúc và hành vi.
📌 Chi tiết đóng góp:
-
Hess đã dùng kích thích điện trên não mèo để xác định các vùng khác nhau của hypothalamus, và quan sát được các phản ứng như sợ hãi, giận dữ, thèm ăn, ngủ, và quan hệ tình dục.
-
Kết luận rằng hypothalamus là trung tâm điều phối các chức năng bản năng và cảm xúc – từ đó đóng vai trò quan trọng trong rối loạn tâm thần.
-
Công trình của ông giúp mở đường cho liệu pháp điều trị tâm thần bằng điều chỉnh hoạt động vùng dưới đồi.
⚖️ Ý nghĩa & Tranh cãi
-
✅ Đặt nền móng cho thần kinh học chức năng (functional neurosurgery).
-
⚠️ Tuy nhiên, phương pháp lobotomy sau này bị chỉ trích nặng nề do nhiều tác dụng phụ nặng (mất trí, cảm xúc cùn mòn, tàn phế tinh thần) và hiện đã bị loại bỏ khỏi y học hiện đại.
-
🔬 Những công trình này dù gây tranh cãi, vẫn được xem là bước ngoặt trong hiểu biết về não bộ và bệnh tâm thần trong lịch sử y học thế giới.
📚 Tổng kết:
| 👤 Tên nhà khoa học |
Quốc tịch |
Đóng góp chính |
| Antonio Moniz |
🇵🇹 Bồ Đào Nha |
Phát minh lobotomy để điều trị tâm thần |
| Walter Hess |
🇨🇭 Thụy Sĩ |
Khám phá vai trò của hypothalamus trong hành vi và cảm xúc |
🧠🔬 Cống hiến của họ tạo ra cuộc cách mạng trong điều trị bệnh tâm thần, dù cũng mở ra tranh cãi về đạo đức y học hiện đại.
🧠💡 Khởi đầu cho ngành phẫu thuật tâm thần học và nền tảng cho thần kinh học hiện đại.
🤖 Made by AI • Precision in History & Neuroscience 🧠
Nhận xét
Đăng nhận xét