🏆Giải nobel 2017 Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash & Michael W. Young 🇺🇸⏳Cơ chế sinh học điều khiển nhịp sinh học ngày – đêm

🏆 Giải Nobel Sinh lý học & Y học 2017 👨‍🔬 Jeffrey C. Hall – Michael Rosbash – Michael W. Young (🇺🇸) ⏳ Phát hiện cơ chế phân tử điều khiển nhịp sinh học ngày – đêm ( Circadian Rhythm ) 1️⃣ Bối cảnh khoa học trước khi có khám phá Từ hàng trăm năm trước, con người đã nhận thấy sinh vật có nhịp sinh học ~24 giờ (circadian rhythm): 🌿 Cây mimosa mở và đóng lá theo chu kỳ 24h ngay cả khi ở trong bóng tối. 🐦 Động vật có giờ ngủ – thức ổn định. 👤 Con người có chu kỳ ngủ, nhiệt độ cơ thể, hormone, huyết áp theo ngày đêm. Nhưng câu hỏi lớn vẫn chưa được giải đáp: ❓ “Đồng hồ sinh học trong cơ thể hoạt động bằng cơ chế nào?” Trước năm 1980, các nhà khoa học biết hiện tượng nhưng không biết cơ chế phân tử . 2️⃣ Khám phá gene “đồng hồ sinh học” đầu tiên Các nghiên cứu trên ruồi giấm (Drosophila) cho thấy: Có một gene điều khiển chu kỳ hoạt động 24h Gene này được đặt tên là period (per) Ba nhà khoa học Nobel đã: 🔬 1984 – Hall & Rosbash + Young → Phân lập và giải mã gene period Ge...

🏅Giải nobel 1954 - John Enders, Thomas Weller & Frederick Robbins 🇺🇸 🇺🇸 🇺🇸🦠Nuôi cấy virus bại liệt

🏅 Giải Nobel Y Sinh 1954

👨‍🔬 John Franklin Enders, Thomas Huckle Weller & Frederick Chapman Robbins 🇺🇸🇺🇸🇺🇸
🦠 Công trình: Nuôi cấy virus bại liệt (Poliovirus) trong mô nuôi cấy ngoài cơ thể người

John Franklin Enders

Thomas Huckle Weller

Frederick Chapman Robbins


🔬 Bối cảnh khoa học

  • Trước 1950: Virus bại liệt gây ra dịch bệnh nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ em, dẫn đến liệt hoặc tử vong.

  • Vấn đề lớn: virus bại liệt không thể nuôi cấy được bên ngoài cơ thể (chỉ trong mô thần kinh động vật sống), gây khó khăn cho nghiên cứu và sản xuất vắc-xin.


🧪 Đột phá của nhóm Enders – Weller – Robbins

  1. Kỹ thuật mới

    • Sử dụng mô không phải thần kinh (da, cơ, mô liên kết) từ phôi người để nuôi cấy virus.

    • Phát triển kỹ thuật nuôi cấy mô (tissue culture) trong môi trường dinh dưỡng giàu chất bổ, duy trì tế bào sống lâu dài ngoài cơ thể.

  2. Ý nghĩa khoa học

    • Lần đầu tiên chứng minh virus bại liệt có thể nhân lên trong nhiều loại tế bào khác, không chỉ tế bào thần kinh.

    • Mở đường cho việc sản xuất vắc-xin an toàn (vì không cần dùng mô thần kinh nguy hiểm).


💉 Ảnh hưởng y học

  • Tiền đề cho vắc-xin Salk (1955)vắc-xin Sabin (1961), góp phần gần như xóa sổ bệnh bại liệt trên toàn cầu.

  • Kỹ thuật nuôi cấy mô trở thành nền tảng cho nghiên cứu nhiều loại virus khác (sởi, quai bị, thủy đậu...).


🏆 Lý do trao giải

“Vì những phát hiện về khả năng nuôi cấy virus bại liệt trong nhiều loại mô, mở ra một kỷ nguyên mới trong nghiên cứu và phòng chống bệnh truyền nhiễm do virus.” – Ủy ban Nobel 1954


📌 Fun fact: John Enders thường được gọi là “Cha đẻ của nuôi cấy virus hiện đại”. Công trình này cũng được WHO đánh giá là một trong 10 phát minh y học quan trọng nhất thế kỷ 20.


Made by AI – Cultivated with Curiosity & Science 🧪

Nhận xét