🏆Giải nobel 1995 Edward B. Lewis, Christiane Nüsslein-Volhard & Eric Wieschaus 🇺🇸 🇩🇪 🇺🇸🧬Cơ chế di truyền điều khiển sự phát triển phôi

Dưới đây là trình bày chi tiết Giải Nobel Sinh lý học & Y học năm 1995 — 01 trong những giải nền móng của sinh học phát triển hiện đại 🧬 🏆 GIẢI NOBEL SINH LÝ HỌC & Y HỌC 1995 Edward B. Lewis 🇺🇸 – Christiane Nüsslein-Volhard 🇩🇪 – Eric Wieschaus 🇺🇸 🔬 Khám phá các cơ chế di truyền điều khiển sự phát triển phôi 🌱 Bối cảnh khoa học Trước thập niên 1970, khoa học chưa hiểu rõ : Làm sao từ một trứng thụ tinh lại phát triển thành cơ thể có: đầu – thân – đuôi các đốt (segment) cơ quan nằm đúng vị trí Gene có vai trò gì trong định hình cấu trúc cơ thể ? 👉 Ba nhà khoa học đã trả lời câu hỏi này bằng mô hình ruồi giấm ( Drosophila melanogaster ) — sinh vật nhỏ nhưng có bộ gene cực kỳ tương đồng với người. 🧠 Đóng góp cốt lõi của từng nhà khoa học 🧬 1. Edward B. Lewis (1918–2004) 🇺🇸 🔑 Khám phá gene Hox (Homeotic genes) Phát hiện chính: Gene Hox quyết định đốt nào trở thành bộ phận gì Đột biến → bộ phận mọc sai vị trí 📌 Ví dụ kinh điển: Chân mọc thay cho râu 🦵➡️🧠 Mộ...

🏅Giải nobel 1954 - John Enders, Thomas Weller & Frederick Robbins 🇺🇸 🇺🇸 🇺🇸🦠Nuôi cấy virus bại liệt

🏅 Giải Nobel Y Sinh 1954

👨‍🔬 John Franklin Enders, Thomas Huckle Weller & Frederick Chapman Robbins 🇺🇸🇺🇸🇺🇸
🦠 Công trình: Nuôi cấy virus bại liệt (Poliovirus) trong mô nuôi cấy ngoài cơ thể người

John Franklin Enders

Thomas Huckle Weller

Frederick Chapman Robbins


🔬 Bối cảnh khoa học

  • Trước 1950: Virus bại liệt gây ra dịch bệnh nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ em, dẫn đến liệt hoặc tử vong.

  • Vấn đề lớn: virus bại liệt không thể nuôi cấy được bên ngoài cơ thể (chỉ trong mô thần kinh động vật sống), gây khó khăn cho nghiên cứu và sản xuất vắc-xin.


🧪 Đột phá của nhóm Enders – Weller – Robbins

  1. Kỹ thuật mới

    • Sử dụng mô không phải thần kinh (da, cơ, mô liên kết) từ phôi người để nuôi cấy virus.

    • Phát triển kỹ thuật nuôi cấy mô (tissue culture) trong môi trường dinh dưỡng giàu chất bổ, duy trì tế bào sống lâu dài ngoài cơ thể.

  2. Ý nghĩa khoa học

    • Lần đầu tiên chứng minh virus bại liệt có thể nhân lên trong nhiều loại tế bào khác, không chỉ tế bào thần kinh.

    • Mở đường cho việc sản xuất vắc-xin an toàn (vì không cần dùng mô thần kinh nguy hiểm).


💉 Ảnh hưởng y học

  • Tiền đề cho vắc-xin Salk (1955)vắc-xin Sabin (1961), góp phần gần như xóa sổ bệnh bại liệt trên toàn cầu.

  • Kỹ thuật nuôi cấy mô trở thành nền tảng cho nghiên cứu nhiều loại virus khác (sởi, quai bị, thủy đậu...).


🏆 Lý do trao giải

“Vì những phát hiện về khả năng nuôi cấy virus bại liệt trong nhiều loại mô, mở ra một kỷ nguyên mới trong nghiên cứu và phòng chống bệnh truyền nhiễm do virus.” – Ủy ban Nobel 1954


📌 Fun fact: John Enders thường được gọi là “Cha đẻ của nuôi cấy virus hiện đại”. Công trình này cũng được WHO đánh giá là một trong 10 phát minh y học quan trọng nhất thế kỷ 20.


Made by AI – Cultivated with Curiosity & Science 🧪

Nhận xét