🏆Giải nobel 2022 Svante Pääbo 🇩🇪 Đức 🦴Khám phá hệ gene của tông người đã tuyệt chủng

  Giải Nobel Y học 2022 Svante Pääbo (Đức/Thụy Điển) Chủ đề: Khám phá hệ gene của các loài người đã tuyệt chủng và sự tiến hóa của loài người. Năm 2022, Giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học (Nobel Prize in Physiology or Medicine) được trao cho Svante Pääbo , nhà di truyền học đang làm việc tại Viện Max Planck (Đức), vì những khám phá mang tính cách mạng về DNA cổ đại (Ancient DNA) và hệ gene của các loài người cổ đã tuyệt chủng . Công trình của ông đã khai sinh một ngành khoa học mới mang tên Paleogenomics (Cổ hệ gene học) . ( Giải Nobel ) 1. Bối cảnh trước khi có công trình của Pääbo Trong hơn một thế kỷ, các nhà khảo cổ tìm thấy rất nhiều: Hộp sọ Xương Răng Hóa thạch của các loài người cổ như: Neanderthal Homo erectus Homo heidelbergensis Nhưng mọi hiểu biết đều dựa vào: hình dạng xương kích thước não cấu tạo răng công cụ đá Các nhà khoa học không biết chính xác quan hệ huyết thống giữa người hiện đại và người cổ. Lý do là: DNA sau vài chục nghìn năm gần như bị phân hủy hoàn toà...

😔Ngủ ít vs Ngủ nhiều🧠

📊 So sánh tác hại của ngủ quá ít và ngủ quá nhiều

🔢 🩻 Nhóm bệnh 😴 Ngủ ít (<6h/ngày) 💤 Ngủ nhiều (>9h/ngày)
1️⃣ ❤️ Bệnh tim mạch Tăng huyết áp, viêm mạch, nhồi máu cơ tim, đột quỵ Ít vận động, giảm trao đổi chất, tăng nguy cơ đột quỵ
2️⃣ 🩸 Đái tháo đường type 2 Rối loạn glucose, giảm nhạy insulin Tăng đề kháng insulin
3️⃣ ⚖️ Béo phì Tăng thèm ăn (ghrelin ↑, leptin ↓) Giảm tiêu hao năng lượng, tăng mỡ
4️⃣ 🧠 Suy giảm trí nhớ Giảm “dọn rác” amyloid beta Ít kích thích nhận thức
5️⃣ 🦠 Suy giảm miễn dịch Giảm sản xuất cytokine miễn dịch Rối loạn hormone miễn dịch
6️⃣ 😔 Rối loạn tâm trạng Lo âu, trầm cảm Trầm cảm, giảm động lực
7️⃣ 📉 Giảm hiệu suất làm việc Giảm tập trung, xử lý chậm Mệt mỏi, giảm hoạt động
8️⃣ 🦴 Vấn đề xương khớp Loãng xương do giảm hormone GH Đau lưng, thoái hóa đĩa đệm
9️⃣ 🌿 Nội tiết & sinh sản Mất cân bằng hormone sinh dục Suy giảm hormone, rối loạn kinh nguyệt
🔟 🩺 Nguy cơ tử vong sớm Tăng nguy cơ tim mạch, chuyển hóa Liên quan tử vong sớm 20–30%

📌 Kết luận y khoa:

  • Ngủ ít → kích hoạt stress sinh lý, tăng phản ứng viêm & rối loạn chuyển hóa.

  • Ngủ nhiều → thường do bệnh tiềm ẩn, kèm ít vận động, giảm trao đổi chất.

  • Ngủ đủ (7–8h/ngày) với giờ ngủ-thức ổn định là lý tưởng cho đa số người trưởng thành.


Biểu đồ dạng trục cân bằng để cho thấy mức độ nguy hiểm của từng nhóm bệnh theo 2 thái cực ngủ ít / ngủ nhiều, nhìn sẽ trực quan hơn rất nhiều.


Made by AI – Health Optimized

Nhận xét