🏆Giải nobel 1995 Edward B. Lewis, Christiane Nüsslein-Volhard & Eric Wieschaus 🇺🇸 🇩🇪 🇺🇸🧬Cơ chế di truyền điều khiển sự phát triển phôi

Dưới đây là trình bày chi tiết Giải Nobel Sinh lý học & Y học năm 1995 — 01 trong những giải nền móng của sinh học phát triển hiện đại 🧬 🏆 GIẢI NOBEL SINH LÝ HỌC & Y HỌC 1995 Edward B. Lewis 🇺🇸 – Christiane Nüsslein-Volhard 🇩🇪 – Eric Wieschaus 🇺🇸 🔬 Khám phá các cơ chế di truyền điều khiển sự phát triển phôi 🌱 Bối cảnh khoa học Trước thập niên 1970, khoa học chưa hiểu rõ : Làm sao từ một trứng thụ tinh lại phát triển thành cơ thể có: đầu – thân – đuôi các đốt (segment) cơ quan nằm đúng vị trí Gene có vai trò gì trong định hình cấu trúc cơ thể ? 👉 Ba nhà khoa học đã trả lời câu hỏi này bằng mô hình ruồi giấm ( Drosophila melanogaster ) — sinh vật nhỏ nhưng có bộ gene cực kỳ tương đồng với người. 🧠 Đóng góp cốt lõi của từng nhà khoa học 🧬 1. Edward B. Lewis (1918–2004) 🇺🇸 🔑 Khám phá gene Hox (Homeotic genes) Phát hiện chính: Gene Hox quyết định đốt nào trở thành bộ phận gì Đột biến → bộ phận mọc sai vị trí 📌 Ví dụ kinh điển: Chân mọc thay cho râu 🦵➡️🧠 Mộ...

😔Ngủ ít vs Ngủ nhiều🧠

📊 So sánh tác hại của ngủ quá ít và ngủ quá nhiều

🔢 🩻 Nhóm bệnh 😴 Ngủ ít (<6h/ngày) 💤 Ngủ nhiều (>9h/ngày)
1️⃣ ❤️ Bệnh tim mạch Tăng huyết áp, viêm mạch, nhồi máu cơ tim, đột quỵ Ít vận động, giảm trao đổi chất, tăng nguy cơ đột quỵ
2️⃣ 🩸 Đái tháo đường type 2 Rối loạn glucose, giảm nhạy insulin Tăng đề kháng insulin
3️⃣ ⚖️ Béo phì Tăng thèm ăn (ghrelin ↑, leptin ↓) Giảm tiêu hao năng lượng, tăng mỡ
4️⃣ 🧠 Suy giảm trí nhớ Giảm “dọn rác” amyloid beta Ít kích thích nhận thức
5️⃣ 🦠 Suy giảm miễn dịch Giảm sản xuất cytokine miễn dịch Rối loạn hormone miễn dịch
6️⃣ 😔 Rối loạn tâm trạng Lo âu, trầm cảm Trầm cảm, giảm động lực
7️⃣ 📉 Giảm hiệu suất làm việc Giảm tập trung, xử lý chậm Mệt mỏi, giảm hoạt động
8️⃣ 🦴 Vấn đề xương khớp Loãng xương do giảm hormone GH Đau lưng, thoái hóa đĩa đệm
9️⃣ 🌿 Nội tiết & sinh sản Mất cân bằng hormone sinh dục Suy giảm hormone, rối loạn kinh nguyệt
🔟 🩺 Nguy cơ tử vong sớm Tăng nguy cơ tim mạch, chuyển hóa Liên quan tử vong sớm 20–30%

📌 Kết luận y khoa:

  • Ngủ ít → kích hoạt stress sinh lý, tăng phản ứng viêm & rối loạn chuyển hóa.

  • Ngủ nhiều → thường do bệnh tiềm ẩn, kèm ít vận động, giảm trao đổi chất.

  • Ngủ đủ (7–8h/ngày) với giờ ngủ-thức ổn định là lý tưởng cho đa số người trưởng thành.


Biểu đồ dạng trục cân bằng để cho thấy mức độ nguy hiểm của từng nhóm bệnh theo 2 thái cực ngủ ít / ngủ nhiều, nhìn sẽ trực quan hơn rất nhiều.


Made by AI – Health Optimized

Nhận xét