🎯Dưỡng ÂM

vào
 Trong Đông Y , “dưỡng âm” (養陰) là một nguyên tắc bổ dưỡng phần Âm của cơ thể nhằm làm mát – làm ẩm – nuôi dưỡng gốc rễ sinh lý , đặc biệt khi cơ thể bị nóng khô từ bên trong . 1️⃣ Âm là gì trong Đông Y? Âm đại diện cho: 💧 Tân dịch – huyết – tinh 🌙 Yên tĩnh – mát – ẩm – nuôi dưỡng 🧠 Chức năng chống hao mòn , giữ ổn định 👉 Âm giống như nước + dầu bôi trơn + chất nền cho toàn bộ hoạt động của cơ thể. 2️⃣ Dưỡng âm để làm gì? 🎯 Mục tiêu chính Bù lại phần Âm bị hao tổn , giúp cơ thể: Giảm nóng trong – khô trong Phục hồi tân dịch – huyết – tinh Ổn định tâm – thần – giấc ngủ 3️⃣ Khi nào cần dưỡng âm? Dưỡng âm được dùng khi có Âm hư – tức thiếu chất mát & ẩm , không phải do hàn lạnh. 🔥 Biểu hiện thường gặp Miệng khô, họng khát (uống nước không đã) Nóng âm ỉ về chiều, sốt nhẹ chiều tối Đổ mồ hôi trộm 🌙 Táo bón khô, phân rắn Da khô, tóc khô Mất ngủ, dễ bứt rứt Lưỡi đỏ, ít rêu 👉 Người lao lực trí óc, thức khuya, stress lâu năm, lớn tuổi rất hay rơi vào Âm hư. 4️⃣ Dưỡng âm tá...
0

🩸Ngoại khoa cổ đại: cầm máu và khâu vết thương trong Sushruta Samhita📜

vào

01 chủ đề cốt lõi trong ngoại khoa cổ đại: cầm máu và khâu vết thương. 

Đây là những kỹ thuật cực kỳ quan trọng trong Sushruta Samhita – bộ sách đầu tiên trong lịch sử y học mô tả khoa học cầm máu, khâu vết thương, sát trùng, và chăm sóc sau phẫu thuật một cách có hệ thống.

🩸 1. CÁCH CẦM MÁU (Stambhana Karma)

Sushruta chia chảy máu (Raktasrava) thành hai loại:

  • 🩸 Chảy máu ngoài (Bahya Raktasrava) – từ vết thương, phẫu thuật.

  • 🩸 Chảy máu trong (Antar Raktasrava) – do chấn thương nội tạng, gãy xương...

🧪 Kỹ thuật cầm máu gồm 4 cấp độ:

🧱 Cách 📋 Mô tả chi tiết
1. Sandhana (Ép) Ép chặt bằng bông, vải, hoặc lá cây để ngừng chảy máu.
2. Skandana (Thuốc cầm máu) Dùng bột cỏ cú, nghệ, nhựa cây sala, ashoka, bột gỗ đàn hương rắc lên vết thương.
3. Pachana (Đốt nhẹ) Hơ vết thương bằng than hồng, hoặc sắt nung đỏ để đông máu.
4. Dahana (Nhiệt thiêu trực tiếp) Dùng que sắt nung đỏ chấm trực tiếp vào mạch máu – tương đương electrocautery ngày nay.

📜 “When the blood is stubborn, burn it. When it’s noble, cool it.” – Sushruta

🪡 2. KHÂU VẾT THƯƠNG (Sutra Karma)

Sushruta là người đầu tiên mô tả kỹ thuật khâu vết thương bằng chỉ sinh học, và đưa ra quy trình rất chặt chẽ.

✂️ Quy trình khâu vết thương:

🔢 Bước 🧾 Nội dung
1. Làm sạch (Prakshalana) Rửa vết thương bằng nước sắc thảo dược (lá neem, cỏ vetiver, nghệ)
2. Gây tê nhẹ Dùng bôi thuốc gây tê thảo dược như Datura, opium, cần sa hoặc dầu mù tạt
3. Khâu (Sutra Vinyasa) Khâu vết thương bằng chỉ tự nhiên từ: • Gân động vật • Tơ tằm • Sợi cây bông
4. Kiểu khâu Mô tả 3 kỹ thuật chính:🔹 Riju Granthi – Khâu thẳng, dùng cho vết cắt dài🔹 Vellita – Khâu cuộn lượn, dùng cho mô mềm🔹 Tiriyak – Khâu chéo, dùng cho vùng da căng như bụng hoặc trán
5. Băng bó (Bandhana) Dùng băng thảo mộc, vải lanh sạch hoặc lá cây to
6. Thuốc xoa ngoài (Lepana) Bôi mật ong, dầu neem, hoặc ghee kháng khuẩn để hỗ trợ liền mô

🌿 Dược liệu hỗ trợ

🌿 Thảo dược 💡 Công dụng
Haridra (nghệ) Kháng khuẩn, mau liền sẹo
Neem Sát trùng, chống viêm
Mật ong Kháng khuẩn tự nhiên, giữ ẩm
Guggulu Làm chắc mô, chống nhiễm trùng
Jatyadi Ghrita Hỗn hợp ghee + thảo mộc bôi ngoài cực mạnh

🛠️ Dụng cụ khâu & cầm máu trong Sushruta Samhita

🔧 Tên Sanskrit 🎯 Công dụng
Shastra Dao mổ
Salaka Dụng cụ nhọn để rạch
Shalaka Yantra Dụng cụ khâu, kim cong
Kshara Thuốc ăn mòn/cầm máu mạnh
Agnikarma Shalaka Que sắt nung đỏ để thiêu mạch máu

⚖️ So sánh với phẫu thuật hiện đại

💉 Hiện đại 🕉️ Tương ứng theo Sushruta
Chỉ phẫu thuật Sutra làm từ gân hoặc tơ tự nhiên
Dao mổ Shastra (dao đồng thau hoặc sắt)
Đốt điện Agnikarma – đốt bằng kim nung đỏ
Băng kháng khuẩn Băng vải + mật ong + nghệ

✅ Tổng kết

Sushruta không chỉ biết mổ – mà còn biết làm lành.
Ông đã mô tả đầy đủ các cách cầm máu, khâu, chống nhiễm trùng, phục hồi mô tổn thương, đặt nền móng cho ngoại khoa, y học quân đội, và y học phục hồi chức năng ngày nay.

🎓 “Wounds heal by discipline, not just by thread.” – Sushruta

🧵🩸 [ ⚕️ Made by AI – Stitched in Time, Woven with Legacy ]

Nhận xét

Đăng nhận xét