🏆Giải nobel 2006 Andrew Fire & Craig Mello 🇺🇸 🇺🇸🔄RNA can thiệp trong điều chỉnh gene

vào
🏆 Giải Nobel Sinh lý học & Y học 2006 🥇Trao cho: Andrew Fire 🇺🇸 & Craig Mello 🇺🇸 🔬 Phát hiện: RNA interference (RNAi) – Cơ chế RNA can thiệp điều chỉnh biểu hiện gene 1️⃣ Bối cảnh khoa học trước phát hiện Trước năm 1998, sinh học phân tử đã biết: DNA → mRNA → Protein (dogma trung tâm) mRNA mang thông tin để tổng hợp protein Nhưng chưa hiểu rõ cơ chế “tắt gene” tự nhiên trong tế bào Giới khoa học cố gắng dùng RNA để ức chế gene, nhưng kết quả không ổn định và khó giải thích. 2️⃣ Thí nghiệm mang tính cách mạng (1998) Fire & Mello làm việc trên giun tròn Caenorhabditis elegans 🔎 Họ thử 3 dạng RNA: RNA mạch đơn sense RNA mạch đơn antisense RNA mạch kép (double-stranded RNA – dsRNA) 👉 Kết quả bất ngờ: ✅ Chỉ RNA mạch kép (dsRNA) mới tắt gene mạnh mẽ và chính xác Hiệu ứng: Tắt gene đặc hiệu Rất mạnh Lan truyền trong cơ thể Di truyền qua thế hệ 💥 Đây là phát hiện hoàn toàn mới. 3️⃣ RNA interference (RNAi) là gì? RNAi là cơ chế tự nhiên của tế bào dùng RNA mạch kép để: ...
0

🏅Giải nobel 1968 Robert W. Holley, Har Gobind Khorana & Marshall W. Nirenberg 🇺🇸 🇺🇸 🇺🇸🧬Giải mã bộ ba mã di truyền (codon)

vào

🏅 Giải Nobel Sinh lý học & Y học năm 1968

👨‍🔬 Robert W. Holley – Har Gobind Khorana – Marshall W. Nirenberg 🇺🇸🇺🇸🇺🇸
🧬 Thành tựu: Giải mã bộ ba mã di truyền (genetic code triplets – codons)

Robert W. Holley

Har Gobind Khorana

Marshall W. Nirenberg

📖 1️⃣ Bối cảnh khoa học

Vào giữa thế kỷ 20, giới khoa học đã biết rằng DNA mang thông tin di truyền, nhưng chưa hiểu cách thông tin đó được “dịch” thành protein – là các phân tử thực hiện hầu hết chức năng trong cơ thể sống.
👉 Câu hỏi trọng tâm lúc bấy giờ là:

“Làm sao chuỗi nucleotide trong DNA lại chỉ định được thứ tự của các amino acid trong protein?”

🔬 2️⃣ Thành tựu đột phá

03 nhà khoa học này đã cùng nhau giải mã ngôn ngữ của sự sống, cụ thể là mối quan hệ giữa các bộ ba nucleotide (codon) và các amino acid.

🧪 Nhà khoa học 💡 Đóng góp chính
Robert W. Holley Xác định cấu trúc phân tử hoàn chỉnh của tRNA (transfer RNA) – phân tử mang amino acid đến ribosome trong quá trình tổng hợp protein.
Har Gobind Khorana Tổng hợp các chuỗi RNA nhân tạo có trình tự được kiểm soát, từ đó xác định bộ ba mã hóa từng amino acid cụ thể.
Marshall W. Nirenberg Thực hiện thí nghiệm kinh điển năm 1961, giải mã được codon đầu tiên (UUU → Phenylalanine), mở ra cánh cửa cho việc giải mã toàn bộ bộ gen.

🧩 3️⃣ Kết quả nổi bật

  • Bộ mã di truyền gồm 64 bộ ba (codons) tạo nên 20 loại amino acid.

  • Mỗi codon tương ứng với một amino acid cụ thể hoặc tín hiệu bắt đầu/kết thúc quá trình tổng hợp protein.

  • Tất cả sinh vật sống (từ vi khuẩn đến con người) dùng chung một “ngôn ngữ di truyền” – minh chứng cho nguồn gốc tiến hóa chung.

🌍 4️⃣ Ý nghĩa to lớn

  • Đặt nền móng cho công nghệ sinh học hiện đại và kỹ thuật di truyền.

  • Giúp con người hiểu – đọc – viết lại ngôn ngữ của gen, mở ra kỷ nguyên sinh học phân tử.

  • Ứng dụng trong:

    • 🧫 Sản xuất insulin tổng hợp

    • 🧬 Kỹ thuật CRISPR

    • 🧠 Nghiên cứu bệnh di truyền, ung thư, tiến hóa

🧠 5️⃣ Tóm tắt ngắn gọn

“Họ là những người đầu tiên dịch được ngôn ngữ của sự sống, giúp nhân loại hiểu cách DNA tạo ra sự sống – từng amino acid một.”

✨ Tư tưởng cốt lõi:

“Ba nucleotide tạo thành một từ,
Nhiều từ tạo nên ngôn ngữ của sự sống.”

🤖 Made by AI – Decoding knowledge, one codon at a time 🧬💫

Location: 478/2 Hai Bà Trưng, Phường Tân Định, Quận 1, Hồ Chí Minh, Việt Nam

Nhận xét

Đăng nhận xét