🏆Giải nobel 1998 Robert F. Furchgott, Louis J. Ignarro & Ferid Murad 🇺🇸 🇺🇸 🇺🇸💊Phát hiện vai trò của NO (nitric oxide) trong hệ tim mạch

🏆 GIẢI NOBEL SINH LÝ HỌC & Y HỌC 1998

Robert F. Furchgott – Louis J. Ignarro – Ferid Murad 🇺🇸🇺🇸🇺🇸
Chủ đề: Phát hiện vai trò của Nitric Oxide (NO) như một phân tử tín hiệu trong hệ tim mạch 💊❤️

---

1️⃣ Bối cảnh khoa học trước năm 1980

Trước phát hiện này, sinh học phân tử cho rằng:

Chỉ các phân tử lớn (protein, peptide, hormone) mới có thể đóng vai trò truyền tín hiệu sinh học.

Các chất khí đơn giản như NO, CO, O₂ bị xem chỉ là:

• Chất độc

• Sản phẩm phụ chuyển hóa

• Hoặc phân tử trơ sinh học

---

2️⃣ Ferid Murad (1977): NO kích hoạt giãn mạch

Murad phát hiện rằng:

• Nitroglycerin & nitrate → làm tăng cGMP nội bào

• Chính NO là chất trung gian

Cơ chế:

NO → hoạt hóa enzyme guanylate cyclase  
→ tăng cGMP  
→ giãn cơ trơn mạch máu  
→ hạ huyết áp

📌 Đây là lần đầu tiên:

01 chất khí được xác nhận có vai trò sinh học.

---

3️⃣ Robert F. Furchgott (1980): EDRF chính là NO

Furchgott làm thí nghiệm trên động mạch:

• Khi nội mô còn nguyên → acetylcholine gây giãn mạch

• Khi bóc nội mô → mạch co lại!

Ông kết luận:

Nội mô tiết ra một chất gọi là EDRF – Endothelium-Derived Relaxing Factor

Sau này xác định:

EDRF = Nitric Oxide (NO)

---

4️⃣ Louis Ignarro (1987): Chứng minh hóa học EDRF = NO

Ignarro chứng minh bằng:

• Phổ quang học

• Dược lý học

• Sinh hóa học

Kết luận dứt khoát:

EDRF và NO là cùng một phân tử

Đây là bước khóa chặt toàn bộ lý thuyết.

---

5️⃣ Vai trò sinh lý của NO trong cơ thể

❤️ Hệ tim mạch

Chức năng	Tác dụng
Giãn mạch	Điều hòa huyết áp
Chống kết tập tiểu cầu	Ngừa huyết khối
Ức chế xơ vữa	Bảo vệ nội mô

---

🧠 Hệ thần kinh

• NO là neurotransmitter

• Điều hòa:

  • Trí nhớ

  • Học tập

  • Giấc ngủ

---

🛡️ Hệ miễn dịch

• Đại thực bào dùng NO để:

  • Diệt vi khuẩn

  • Diệt tế bào ung thư

---

6️⃣ Ứng dụng y học hiện đại

💊 Điều trị tim mạch

Thuốc	Cơ chế
Nitroglycerin	Giải phóng NO
Isosorbide	Giãn mạch
Nitroprusside	Hạ áp cấp cứu

---

🍆 Viagra – thuốc nổi tiếng nhất

Sildenafil:

• Ức chế PDE5

• Làm NO tồn tại lâu hơn

• → giãn mạch thể hang → điều trị rối loạn cương

---

7️⃣ Tác động khoa học mang tính cách mạng

Trước 1998:

"Không thể có chất khí làm hormone"

Sau 1998:

NO được xem là Gasotransmitter đầu tiên trong lịch sử sinh học

Mở ra cả lĩnh vực:

• Gas biology

• Sau đó phát hiện thêm:

  • CO (carbon monoxide)

  • H₂S (hydrogen sulfide)

---

8️⃣ Tại sao giải Nobel này đặc biệt?

Lý do	Ý nghĩa
Thay đổi tư duy sinh học	Từ phân tử lớn → cả khí
Ảnh hưởng toàn y học	Tim mạch, thần kinh, miễn dịch
Ứng dụng thực tiễn	Từ ICU đến Viagra
Mở ngành khoa học mới	Gasotransmitters

---

9️⃣ Câu nói nổi tiếng của Ủy ban Nobel

“Nitric oxide is a signaling molecule that plays a key role in the cardiovascular system.”

Tạm dịch:

NO là một phân tử tín hiệu giữ vai trò trung tâm trong sinh lý tim mạch.

---

10️⃣ Tóm tắt siêu ngắn gọn

Nhà khoa học	Đóng góp
Murad	NO → tăng cGMP
Furchgott	EDRF từ nội mô
Ignarro	EDRF = NO

🎯 Ba mảnh ghép → hoàn chỉnh 01 cuộc cách mạng sinh học.

---

Kết luận

Giải Nobel 1998 đã chứng minh rằng:

Một phân tử cực nhỏ – tồn tại chỉ vài giây – lại điều khiển cả hệ mạch máu của con người.

NO từ chỗ bị xem là khí độc → trở thành:

• "Phân tử của sự sống"

• "Hormone khí đầu tiên"

• "Trái tim thầm lặng của sinh lý học"

---

🤖 Made by AI • Gas molecules, giant discovery 🧬